AdBlue near you

Alles wat u moet weten over de EU-richtlijnen rond luchtkwaliteit

  • GreenChem
  • wetgeving

Wat zijn de EU-richtlijnen rond luchtkwaliteit en hoe zijn ze ontstaan?

Een schone omgevingslucht is niet alleen essentieel voor onze gezondheid, maar ook voor het milieu. Door menselijke activiteiten is de luchtkwaliteit er fors op achteruitgegaan. Deze activiteiten zijn met name gekoppeld aan industrie, energieproductie, verwarming van woningen, landbouw en transport.

In de EU is luchtvervuiling het grootste milieugezondheidsprobleem. Het veroorzaakt ernstige ziekten (zoals astma, hart- en vaatziekten en longkanker om er maar enkele te noemen). Daarnaast is luchtvervuiling ook schadelijk voor het milieu en ons ecosystemen door overmatige stikstofvervuiling, zure regen en het brengt hoge kosten voor onze economie met zich mee.

Om luchtvervuiling aan te pakken en de visie voor nul vervuiling tegen 2050 te halen, heeft de EU een uitgebreid beleid inzake schone lucht op basis van drie pijlers: normen voor luchtkwaliteit, emissiereductiedoelstellingen inzake luchtvervuiling en emissienormen voor de belangrijkste bronnen van verontreiniging.

In de EU is luchtvervuiling het belangrijkste milieugezondheidsprobleem.

De EU heeft sinds de jaren 80 richtlijnen rondluchtkwaliteit aangenomen. De huidige richtlijnen betreffende luchtkwaliteit hebben verschillende bepalingen daarvan overgeërfd, waaronder een aantal luchtkwaliteitsnormen uit vorige legislaturen. Deze beleidslijnen hebben in het afgelopen decennium bijgedragen aan een vermindering van overschrijdingen voor de meeste luchtvervuilende stoffen. De uitdaging van de luchtkwaliteit is echter nog lang niet opgelost. Hoewel het aantal mensen dat wordt blootgesteld aan luchtvervuiling de voorbije decennia sterk is gedaald, blijven er voor een aantal luchtverontreinigende stoffen overschrijdingen van de EU-luchtkwaliteitsnormen bestaan. Deze richtlijnen werden opgesteld om algemene methodes vast te leggen om de luchtkwaliteit in de EU te monitoren, te beoordelen en erover te informeren.

In het kader van deze luchtkwaliteitsrichtlijnen bestaan er verschillende wetgevingen. De EU-richtlijnen rond luchtkwaliteit – met name Richtlijn 2008/50/EG betreffende de luchtkwaliteit en schonere lucht voor Europa en Richtlijn 2004/107/EG betreffende zware metalen en polycyclische aromatische koolwaterstoffen in de lucht – leggen grenswaarden voor concentraties van verontreinigende stoffen die gedurende een bepaalde periode niet mogen worden overschreven. In geval van overschrijdingen moeten overheden plannen ontwikkelen en implementeren om de luchtkwaliteit te beheren. Deze plannen zijn bedoeld om de concentraties van luchtverontreinigende stoffen onder de grens- en streefwaarden te houden.

Benieuwd naar wat de huidige normen zijn van de luchtkwaliteitsrichtlijnen zijn? U kunt ze hier raadplegen: EU-luchtkwaliteitsnormen (europa.eu)

Hoe beïnvloeden ze de op verbrandingsmotoren gebaseerde industrie (bewegende en niet-bewegende mechanica)?

Verschillende industrieën vereisen verschillende maatregelen om ze zo goed mogelijk te reguleren als we luchtvervuiling willen aanpakken en de EU-visie voor nul vervuiling tegen 2050 willen halen. Daarom heeft de EU verschillende richtlijnen ontwikkeld om verschillende normen te bepalen voor zowel de automotive als de industriële industrie. Hiertoe behoren de Richtlijn betreffende de vermindering van de nationale emissies van bepaalde luchtverontreinigende stoffen – Europees Milieuagentschap (europa.eu) (NEC – voor de autosector) en EUR-Lex – 32010L0075 – EN – EUR-Lex (europa.eu) voor industriële emissies.

In het algemeen wil de richtlijn, zoals de EU-visie rond nul vervuiling tegen 2050 vastlegde,

  • streven naar een luchtkwaliteitsniveau dat geen ernstige negatieve gevolgen voor de menselijke gezondheid en het milieu heeft
  • de bescherming van de biodiversiteit en het ecosysteem ondersteunen
  • synergiën met andere EU-doelstellingen versterken, zoals klimaat en energie
Verschillende sectoren zullen verschillende maatregelen nodig hebben om ze te reguleren als we luchtvervuiling echt willen aanpakken.

Waarom verwarren zoveel mensen de Green Deal met de Luchtrichtlijnen?

Veel mensen verwarren de Green Deal met de Luchtrichtlijnen, en omgekeerd.

Beide regelgevingen betreffen gassen en algemene emissies, maar het grote verschil tussen beide is welke gassen en schadelijke luchtvervuilende stoffen ze reguleren. Terwijl de Green Deal broeikasgassen (koolstofdioxide (CO2), methaan (CH4), distikstofoxide (N2O) en ozon (O3)) betreft, behandelen de Luchtrichtlijnen schadelijke luchtvervuilende stoffen zoals NOx, SOx en verschillende soorten zwevende deeltjes.

Waarom zijn de Luchtrichtlijnen belangrijk?

Zoals hiervoor in de doelstelling reeds vermeld, hebben de richtlijnen directe gevolgen voor elke sector op basis van verbrandingsmotoren (aangezien deze waarschijnlijk schadelijke luchtvervuilende stoffen en zwevende deeltjes uitstoten). Daarbovenop, nu de EU zich ertoe heeft verbonden klimaatverandering tegen te gaan en emissies te verminderen (EU-emissienormen: Euro 1-Euro 6/VI, en de meest recente Euro 7) en de luchtkwaliteit wil verbeteren, zullen de beperkingen vanaf nu alleen maar strenger

De volgende stap van de EU-richtlijnen rond luchtkwaliteit:

Op dit moment liggen er al plannen op tafel om de richtlijnen te herzien en ze, in het kader van de Green Deal, te synchroniseren met de door de WHO voorgestelde normen en de komende emissienormen. In een persbericht van oktober 2022 werden reeds maatregelen voorgesteld, waaronder:

  • De versterking van de positie van het grote publiek tegen vervuiling: individuen en gemeenschappen rond getroffen gebieden zullen het recht hebben om een schadevergoeding te eisen van diegenen die de richtlijnen hebben geschonden.
  • Verbeterde toegang tot (belangrijke) gegevens: ESG-rapportage, transparante en open toegang tot gegevens betreffende emissies en bestaande vervuiling.

Er wordt voorgesteld dat de jaarlijkse grenswaarde voor de belangrijkste verontreinigende stof – fijne zwevende deeltjes (PM2.5) – met meer dan de helft zou worden verlaagd. De herziening zal ervoor zorgen dat personen die gezondheidsschade lijden als gevolg van luchtverontreiniging recht hebben op compensatie indien de luchtkwaliteitsregels van de EU zijn overtreden. Zij zullen ook het recht hebben zich door niet-gouvernementele organisaties te laten vertegenwoordigen in het kader van collectieve schadevorderingen. Het voorstel zal ook meer duidelijkheid verschaffen over de toegang tot de rechter, doeltreffende sancties en betere voorlichting van het publiek wat de luchtkwaliteit betreft. De voorgestelde wetgeving zal lokale overheden beter ondersteunen door een versterking van de bepalingen inzake de monitoring van de luchtkwaliteit en luchtkwaliteitsmodellen en voorziet ook in verbeterde luchtkwaliteitsplannen. Commissie stelt regels voor schonere lucht en schoner water voor (europa.eu) – oktober 2022

Share this post